ЖЭО мен қазандықтарға арналған электрофильтр: түтін газдарын күлден тазарту
Көмірмен жұмыс істейтін ЖЭО мен қазандықтар — электрофильтр үшін ең талапшыл объектілердің бірі: газдың үлкен көлемі, жоғары күлділік және шығарындыларға қатаң нормативтер.
ЖЭО мен қазандықтар электрофильтрсіз неге істей алмайды
Қазан пешінде көмір жанғанда күл түзіледі — көмір маркасы мен күлділігіне байланысты отын массасының 5-40%-ы. Тазартусыз бұл күл түтін газдарымен бірге мұржа арқылы атмосфераға шығады, бұл қолданыстағы экологиялық нормативтерге сай келмейді және кәсіпорынға айыппұл мен бақылаушы органдардың нұсқауымен тоқтатылу қаупін тудырады.
Электрофильтр ЖЭО мен ірі қазандықтардың түтін газдарын тазартудың негізгі тәсілі болып қала береді, себебі газдың үлкен көлемінде (жүздеген мың м³/сағ) ол төмен аэродинамикалық кедергі мен 99,9%-ға дейінгі тазарту дәрежесін береді — мұндай газ көлемінде жоғары температурадағы сүзгі матасының ресурсы мен пайдалану шығындары бойынша рукавты сүзгілер тиімсіздеу.
Күлдің ұстау объектісі ретіндегі ерекшеліктері
Электрофильтрді есептеу үшін күлдің негізгі сипаттамасы — меншікті электр кедергісі (МЭК). Екібастұз және басқа қазақстандық көмірлердің күлі күкірт мөлшерінің төмендігінен жоғары МЭК-ке ие болады жиі — бұл бөлшектердің тұнуын нашарлатады және «ыңғайлырақ» көмірдің күліне қарағанда өрістер санын көбейтуді, газды кондициялауды немесе қуаттырақ қоректендіру агрегаттарын қажет етеді.
Күлдің абразивтілігі де маңызды: ол газ таратқыш торлардың, ағын бұрылатын учаскелердегі корпустың және күл шығару шнектерінің тозуын жылдамдатады, сондықтан қарқынды үйкелу аймағында металдың қалыңдығы арттырылады немесе қорғаныс футеровкасы қойылады.
Электрофильтр нақты қазанға қалай есептеледі
Есептеу нақты қазанның түтін газдарының параметрлерінен басталады: көлемдік шығын (м³/сағ), кірердегі температура, ылғалдылық, сондай-ақ жағылатын отынның күлділігі мен маркасы — осыдан күлдің МЭК-і мен белсенді аймақтағы газдың қажетті жылдамдығы анықталады. Одан кейін нақты аймақ пен объектінің ШРЕ (шекті рұқсат етілген шығарындылар) нормативтеріне сүйене отырып, қажетті тазарту дәрежесі белгіленеді.
Осы деректер негізінде тізбектей өрістер саны, тұнбалы электродтардың ауданы және қоректендіру агрегаттарының қуаты таңдалады — осы бастапқы деректерсіз «N МВт қазанға арналған» типтік шешім тек болжамды баға ғана береді, дәл есептеу тек нақты қазанның нақты параметрлері бойынша ғана мүмкін.
Электрофильтрді жұмыс істеп тұрған ЖЭО-ға кіріктіру
Жұмыс істеп тұрған объектіде электрофильтр әдетте қазан мен мұржа немесе түтін сорғышы арасындағы қолданыстағы газ трактісіне кіріктіріледі — бұл нөлден жобалауда болмайтын алаң, биіктік және газ жолдарын жалғау нүктелеріне шектеу қояды. Кіріктіру қазанның тоқтап тұру уақытын барынша қысқартып, көбіне жоспарлы жөндеу терезесінде орындалады.
Экономика: айыппұл немесе тазартуға инвестиция
Тиімді тазартусыз немесе тозған электрофильтрмен жұмыс істегендегі нормадан тыс шығарындылар үшін төлем мен экологиялық қадағалау айыппұлдары жыл сайын жинақталады, ал электрофильтр — бір реттік күрделі салым және одан кейінгі электр энергиясы мен қызмет көрсетуге кететін пайдалану шығындары. Қазан үздіксіз жұмыс істейтін объектілерде өтелу мерзімі әдетте экологиялық төлемдердің азаюы және нұсқау бойынша тоқтату қаупінің болмауы есебінен есептеледі.